Okey ve 101’e Yeni Başlayanlar İçin: İlk Masada Bilmen Gerekenler
Bir gün biri “gel bir el atalım” der, sen de ıstakanın başına geçersin. Taşları tanırsın ama oyunun nereden tutulacağını bilemezsin. Bu yazı tam o an için. Okey ile 101 aynı taşlarla oynandığı için ikisini yan yana anlatmak işimizi kolaylaştırıyor.
İki oyunun ortak temeli
Masada 106 taş var: dört renkte 1’den 13’e kadar ikişer taş, bir de iki sahte okey. El başında bir gösterge taşı açılır ve oyundan çıkar. Göstergenin aynı renkteki bir üstü o elin okeyidir; gösterge 13 ise okey 1 olur. Okey, istediğin taşın yerine geçen jokerdir. Sahte okey ise joker değildir, okeyin renginde ve sayısında sıradan bir taş gibi davranır.
Per dediğimiz şey iki türlüdür: aynı renkte ardışık en az üç taş (seri) ya da aynı sayıda, farklı renkte üç veya dört taş (grup).
Okey: herkes kendi ıstakasında
Çanak Okey’de eli başlatan 15, diğerleri 14 taş alır. Başlatan çekmeden bir taş atar, sonra sıra döner: desteden ya da soldan bir taş al, bir taş at. Amaç, 14 taşın tamamını pere ayırmak ya da yedi çift yapmak. Hazır olduğunda 15. taşı göstergenin ya da destenin üstüne bırakırsın ve el biter. Sıra süresi 20 saniye; süre dolarsa sistem senin yerine oynar, o yüzden ilk birkaç elde taşları dizmeye alışmak iyi gelir.
Öğrenmek için “Düz Botlu” masa açabilirsin: karşında bir bot olur, çanak işlemez. Çanağın ne işe yaradığını merak ediyorsan ayrı bir yazıda anlattık.
101: herkesin gözü yerde
101’de eli başlatan 22, diğerleri 21 taş alır. Burada taşları saklamak yetmez, elini yere açman gerekir: toplamı en az 101 eden perlerle ya da en az 5 çiftle. Açtıktan sonra yerdeki perlere taş ekleyebilirsin, buna işleme denir. Elinde kalan son taşı atan biter. Her elin sonunda herkes puan yazar ve düşük puan iyidir. Hesabın ayrıntısı 101 puan yazımızda duruyor.
Sıra süren 45 saniye; bir açma ya da işleme hamlesi bu süreyi biraz uzatır. Masayı “Yardımlı” açarsan ekranda sayaç ve işlek taş uyarısı görürsün, ilk akşamlar için biçilmiş kaftan.
İlk akşam için üç küçük not
- 101’de okeyi atma. Eli bitiren son atış değilse okey atmak +101 cezadır. Okeyde böyle bir ceza yok.
- 101’de deste kısadır. Dağıtımdan sonra ortada yalnız 20 taş kalır, yani herkese kabaca beş çekiş düşer. “Biraz daha toplayayım” derken el bitebilir.
- 12-13-1 meselesi. Okeyde 12-13-1 geçerli bir seridir. 101’de değildir; orada seri 13’te biter.
Hangisinden başlayacağına karar veremediysen iki oyunun farklarına bir göz at, ardından ilk masa rehberiyle otur. Ellerin alışması sadece birkaç akşam alır.